24 Februari 2017

Kluun, Thijs Kleinpaste en Rob Hartmans - de redactie las over de herkenbaarheid van carnaval en scheiding en de taal van fascisten en populisten.

*

Jan van Mersbergen: Kluun, DJ

Deze week, in de aanloop naar carnaval, las ik de nieuwe Kluun. Past heel goed, want carnaval komt herhaaldelijk in het boek voor, en nog meer zaken die mij zeer bekend voorkwamen, want op een schijnbaar willekeurige dubbele bladzijde (64-65) van de nulde druk las ik over: het posten van berichten op social media, wat een uitgeverij doet voor een schrijver, een scheiding, foto’s van kinderen, de carnavalsoptocht van Breda, met verklede kinderen, een gehuurd pastoorspak en een ex die niks om carnaval gaf, Raamsdonksveer,  1988, gastenlijst, en een afstudeerfeest.

Behalve het gehuurde pak, want echte vastelaovesvierders stellen zelf een pekske samen, is het zeer herkenbaar. Meer dan herkenbaar.

Abonneer je op Revisor

Een boek als welkomstgeschenk, 4 nummers en 1 login

Koop Revisor los!

Bestel direct het nieuwste nummer

23 Februari 2017

Begin

Schrijfdagboek uit de rivier

Na acht romans schreef Jan van Mersbergen een thriller, onder pseudoniem. Voor de Revisor hield hij bij hoe dat schrijven hem verging en laat hij de vorderingen van zijn tweede thriller zien in een nieuw schrijfdagboek. Vandaag de eerste aflevering: Het begin.
Over het eerste idee voor een thriller dat hij al een tijdje had liggen en vlot contact via twitter en mail na een bericht over het eventuele daadwerkelijk schrijven van een thriller:
‘Nog voor half tien had ik een mailtje in mijn mailbox van een redacteur van een grote bekende thrilleruitgeverij.’

Lees onze nieuwsbrief

Het is gratis, en maandelijks

Schrijf mee aan Revisor

Stuur je proza, poëzie of essayistiek in

20 Februari 2017

Jette staat met haar rug naar mij toe, ze tuurt naar de kleine tuin. Er staat nog een oude schommel, half verzonken in het gras, en een stenen bankje tegen de heg.
Wat is het leeg, zegt ze. Haar blote schouders gaan een even op en neer en ik weet niet of dat door haar ademhaling of door wat anders komt.
Ik vraag of ze dat erg vindt, van die leegte en ik zeg dat het mij weinig kan schelen.
Ze schudt haar hoofd en ze zegt dat ze wel weet hoe ik erover denk en in plaats van zich om te draaien doet ze een paar stappen vooruit, tot aan de vensterbank. Ze drukt haar hand tegen het raam en ze kijkt naar boven, naar het huis van onze nieuwe achterburen en de slaapkamers die daar zijn.

17 Februari 2017

Sarah Hall, Jerzy Kosinski, Jiří Weil: de redactie leest twee klassiekers en een verhalenbundel, een mengeling van genres, een prettige voorspelbaarheid en een rode wildernis.

*

Thomas Heerma van Voss: Jiří Weil, Mendelssohn op het dak

De aanprijzing 'herontdekte klassieker' heb ik de afgelopen jaren te vaak gehoord, en hoewel er zonder meer heel veel moois te ontdekken viel en nog steeds valt, stoor ik me vaak aan de schreeuwerige toon waarmee zulke uitgaven worden uitgebracht. Alsof er niets mooiers te bedenken was dan het afstoffen van een oud werk. Alsof een ware klassieker op een dag altijd herontdekt moest worden, en niet gewoon in enige luwte kan voortleven, decennialang, zonder volledig vergeten te worden, en dus ook zonder herontdekt te hoeven worden.

Volgens mij is dat het lot geweest van Mendelssohn op het dak, een roman die in 1960 postuum verscheen - de Tsjechische auteur Jiří Weil overleed in 1959 - en die sindsdien internationaal geprezen is. De Nederlandse vertaling van Kees Mercks verscheen pas enkele jaren geleden, bij de uiterst innemende Cossee Century-reeks - misschien denk ik alleen dat deze klassieker niet herontdekt is omdat de reeks kalm, zonder al te veel tromgeroffel op de markt werd gebracht. Een dierbare vriend gaf het boek me op mijn verjaardag, alweer bijna een jaar geleden. Sindsdien nam ik me wekelijks voor eraan te beginnen. Waarom ik dat nu heb gedaan: geen idee. Wat ik wel weet: het was een verstandige keuze.

13 Februari 2017

Mooie vrouw

500 à 1000

Ik sta op het perron, sluit mijn ogen en doe één pas naar voren.
Nu is het goed. Het zonlicht schijnt precies onder het stationsdak door op mijn gezicht. Ik voel hoe de koelte op mijn wangen langzaam verdwijnt.
Links komt een kinderwagen aangerold, vergezeld door het getik van naaldhakken.
De baby huilt hard, maar zonder uitroepteken. Een goede schrijver heeft geen extra overdrijving nodig om duidelijk te maken wat een personage bedoelt. Een goede vertaler hoeft hier alleen maar naar te luisteren.
Mijn moeder vindt het vak van literair vertaalster het op een na meest deugdzame beroep ter wereld. Alleen artsen staan hoger in aanzien omdat zij levens kunnen redden. Vertalers zorgen voor orde in een wereld waar iedereen maar schrijft om een mening over vrijheid, gelijkheid of voetbal te geven. Mensen hebben nu wel genoeg gezegd en geschreven, het is tijd om naar elkaars verhalen te luisteren.  
Voor het gemak vergeet mijn moeder dat vertalers ook iets dood kunnen laten gaan.

10 Februari 2017

Robert Seethaler, Cees Nooteboom en Timothy Snyder: de redactie las een meesterlijke kleine roman over een plattelandsleven, een essaybundel met verrassende inzichten en een actueel en urgent interview. Over ritme en twijfel, gewaagde sprongen en waarschuwingen, over beeldspraak.

*

Thomas Heerma van Voss: Timothy Snyder in De Groene Amsterdammer

Sinds kort heb ik er een nieuwe verslaving bij, en ik weet niet of deze voor of tegen mij pleit: ik volg op een wat obsessieve manier iedere ontwikkeling in de Amerikaanse politiek. Ik weet dat ik hier niet alleen in sta, volgens mij ben je tegenwoordig uitzonderlijker als je je afzijdig houdt van Trumps dagelijkse stuiptrekkingen, maar ik merk dat het bij mij nog een slag verder gaat dan bij mijn omgeving. Het is ook de keerzijde van thuiswerken: zonder sociale controle of schaamte kijk ik allerlei Trump- of Bannon- of Sanders-filmpjes die op mijn Facebook-wall opduiken, met een mengeling van walging, zorgelijkheid en, ik kan niet anders zeggen, leedvermaak. Ik spit Wikipedia-pagina's door zonder te weten wat ik precies zoek, ik lees artikelen van Amerikaanse kranten die ik al jaren van naam ken maar waar ik tot voor kort eigenlijk niet naar omkeek.

03 Februari 2017

Weer een interessant boek van Koppernik en weer een vertaling met lucht: de redactie las twee vertaalde boeken met blauwe omslagen, verhalen en een kleine roman, Iers en Amerikaans.

*

Thomas Heerma van Voss: Donal Ryan - Een stand van de zon

Van Een stand van de zon had ik tot gisterochtend nog nooit gehoord. Van de auteur van deze verhalenbundel, de Ierse schrijver Donal Ryan, evenmin. Toch lag de Nederlandse vertaling ineens op mijn deurmat - een van de geneugten van af en toe een stuk aan literatuur wijden: uit het niets boeken krijgen toegestuurd - en ik heb zowaar direct de eerste verhalen gelezen. Deels omdat ik de afgelopen dagen veel uren in het vliegtuig en op vliegvelden doorbracht, al verklaart dat de keuze natuurlijk nog niet helemaal: waarom immers uitgerekend dit boek? Ik denk door de combinatie van de uitgeverij, het uiterst sympathieke Koppernik, en het feit dat het hier een Ierse korte verhalenschrijver betrof: er is geen land dat zo vaak genoemd wordt wanneer het over korte verhalen gaat. (Al heb ik de naam Ryan daarbij dus nooit gehoord, of is die me meteen weer ontschoten.)

27 Januari 2017

John Berger, Hugo Claus: de redactie (her)las de veelstemmige spreektaal van een Vlaamse klassieker en de ironische hartstochtbespiegelingen van een groot Engelsman.

*

Jan van Mersbergen: Hugo Claus, De geruchten

Twintig jaar geleden won Hugo Claus met De geruchten de Libris Literatuurprijs. Twee zaken die in De geruchten gecombineerd worden heb ik altijd zelf in een roman willen verenigen: het platteland en het exotische. Mijn eerste opzet voor een volgende roman, die pas in 2019 zal verschijnen, herbergt beiden. Destijds las ik de roman en werd ik vooral gegrepen door de eenvoudige en toch veelzeggende taal. Nu herlas ik hem. Het boek is even sterk gebleven.

Een hele rits ik-vertellers doen stukje bij beetje het verhaal uit de doeken van René Catrijsse, die lange tijd in Afrika zat. Hij is opeens terug in het dorp. Het koloniale verleden van België samen met het onveranderlijke platteland. Destijds was De geruchten voor mij de Vlaamse As I Lay Dying, de roman met dezelfde opzet van William Faulkner, die vijftien vertellers een gezin laat beschrijven die hun overleden moeder terug naar haar geboorteplaats Jackson brengen. De dochter is zwanger, de vader is vooral bezig met zijn nieuwe kunstgebit, een van de zonen is niet helemaal lekker in zijn hoofd.

20 Januari 2017

Vandaag meldde Uitgeverij Querido dat Robert Anker op zeventigjarige leeftijd overleden is. Anker debuteerde in 1979 met de bundel Waar ik nog ben, maar zijn eerste publicatie was in 1977 in De Revisor. In de jaren daarna droeg hij regelmatig bij. Vanaf medio jaren tachtig werd Tirade zijn vaste podium, en daar werd hij ook redacteur. We gedenken een origineel, geëngageerd en goed schrijver, en herlezen - bijvoorbeeld op de DBNL, waar al zijn tijdschriftbijdragen te vinden zijn.

20 Januari 2017

Ivo Victoria, Nanne Tepper, Niña Weijers, Elio Vittorini, Annelies Verbeke: de redactie las warm en gepassioneerd proza, geestige en dreigende korte verhalen, ernstige brieven en permanente focalisatiewisselingen.

*

Daan Stoffelsen: Annelies Verbeke, Halleluja

Deze week tip ik het boek in de maandelijkse Boekenbrief van De Gids, De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel, en volgende week wijd ik er een recensie voor Athenaeum.nl aan, maar er is meer over Annelies Verbekes nieuwe verhalenbundel Halleluja te zeggen. Ik wil in die bespreking ingaan op de verschillen tussen de besprekingen van het boek - overwegend lovend, behalve NRC, Tzum was de rel op het spoor - maar hier wil ik mijn favoriete personage, de auteur, uitlichten. Die duikt op in Dertig dagen, dat de Opzij Literatuurprijs en de Bordewijkprijs won, onder andere in deze scène, maar later wordt het nog wat ongemakkelijker - én in 'Vojtech, Miloslava en Jano', dat in Revisor 12 stond.

Nu weet Verbeke raad met huilbaby's met een voorspellende gave, cellistes als leeuwenvoer, dwalende immigranten, maar vooral ook met schrijvers in een verwarrende wereld.

13 Januari 2017

Cormac McCarthy, P.F. Thomése, Colson Whitehead: de redactie las een verhaal met de juiste toon, een nieuwjaarsgeschenk van een groot stilist, en vertaalde de tweede roman van een literaire held.

*

Thomas Heerma van Voss: Colson Whitehead, De ondergrondse spoorweg

Terwijl ik voor De Groene Amsterdammer een bijzonder bewonderend stuk over Colson Whiteheads roman De ondergrondse spoorweg schreef, las ik een blog van mijn collega-redacteur Jan van Mersbergen over diezelfde roman: hij had het over 'door de hype heen prikken', en schreef onder meer:

'Met woordcombinaties als “degenen die aan haar waren vastgeketend” en “vierden de bewakers hun lusten niet onmiddellijk op haar bot” en “beide keren wisten de matrozen haar plannen te dwarsbomen” en “lagen van hun have” en “de deerniswekkende aanblik die ze bood” wordt het vertellen er niet soepeler op. Mijn criterium is heel eenvoudig: als iemand zo tegen mij praat, pagina”s lang, dan haak ik af. Je kunt het literair vinden, ik vind het erg vermoeiend. Het is alsof Sjakie van Flodder mij een verhaal over slaven in Amerika vertelt, maar dan zonder de ironie die bij het mooie en goed uitgedachte personage van Sjakie hoort.'

Wanneer iemand kritiek uit op een roman dat ik sterk vind, denk ik weleens: die heeft een totaal ander boek gelezen dan ik, die snapt er niets van.

10 Januari 2017

Hoe de wolven dansen

500 à 1000

Er lopen wolven door mijn huis. Ik hoor de deur piepen, de trap kraken. Ik hoor hun poten op de vloer tikken. Beeld ik me dingen in? Nee. Er is heel wat nodig op me op de kast te krijgen. Is er een kans dat er daadwerkelijk wolven door mijn huis lopen?  Ja. Die kans is groot.

Al dagen dwalen er wolven door de wijk. Niet twee of drie. Een roedel. In de krant staat een foto van een wolf die voor mijn huis een driewieler besnuffelt. Twee straten verderop heeft een wolf een oude man in zijn kuit gebeten. Mijn katten zijn al dagen niet meer thuisgekomen. De wijk is bang. Zodra het begint te schemeren, lopen buurtbewoners met zaklampen over straat. Een paar keer per nacht dringt zo’n lichtbundel mijn kamer binnen.

06 Januari 2017

Sebastian Barry, Daniel Kehlmann, John Berger: de redactie las de Costa Book Award-winnaar, essays van de overleden schrijver en de novelle van een bekroond schrijver, spanning, inzicht en overdrijvingen.

*

Thomas Heerma van Voss: Daniel Kehlmann, Je had moeten gaan

Een redactrice die ik niet bij naam zal noemen, leende me onlangs 'Je had moeten gaan' uit met de woorden: 'Ik vind er niks aan. Iedereen is er lyrisch over, vijf sterren in de NRC, maar ik vind het flinterdun en nietszeggend. Ik ben benieuwd wat jij vindt. Je leest het in een uurtje uit.' Ik begon te lezen, deels uit plichtsgevoel, maar vooral omdat ik al jarenlang iets van Kehlmann wilde lezen (Fstaat nog steeds op mijn verlanglijstje, om een of andere reden komt het er maar niet van). En de redactrice had gelijk, Je had moeten gaan is een roman (of novelle?) die je in een uurtje uit kunt lezen: de taal is toegankelijk, de hoofdstukken zijn prettig kort, en het verhaal heeft met zijn 96 pagina's meer weg van een sfeerschets dan van een volwaardige geschiedenis.

02 Januari 2017

2016 was het jaar waarin ik erachter kwam dat pissebedden geen longen hebben maar kieuwen, dat er raadsels bestaan die opgelost kunnen worden en dat je nog zo goed jezelf vorm kunt geven, maar er altijd wel een moment komt dat de dag geen maatpak blijkt te zijn en hij je niet past, want wat je straalt, dat draag je. Ik zit in de trein en denk terug aan het afgelopen jaar waarin ik onder andere nieuwe verhalen en gedichten schreef voor tijdschriften, door de Volkskrant uitgeroepen werd tot literair talent van het jaar, de C.Buddingh’-prijs won met Kalfsvlies, de Saint Amour-tour mocht meemaken en een groot deel van mijn debuutroman afschreef. Kortstondig geluk dat ik alleen op de momenten zelf ervoer, of als een presentator het nog eens benoemde als hij mijn optreden aankondigde. Maar zoals de pissebed continu transpireert om vochtig te blijven en niet dood te gaan, zo werkt het met geluk: we moeten het zelf maken. Zodra ik mijn pak uitdeed of mijn opkomst weg was geapplaudisseerd, was ik het weer vergeten.

Omhoog