Interview San Bos

Debutanten bij De Revisor

Komend nummer van De Revisor biedt ruimte aan een vijftal debutanten. We introduceren elk van hen door middel van een kort interview. Vandaag: San Bos, van wie we het verhaal 'Vandaag geen zon' publiceren. 'Bij een goed verhaal leeft de lezer langer mee met de personages dan het verhaal duurt.'

Lezen als stemvork

'Met schrijven ben ik pas laat begonnen: schetsachtige verhaaltjes die ik nooit echt afmaakte. Maar het voelde wel goed en zo ben ik in een schrijfclub terechtgekomen waarin ook Jan Wijnen zat. Hij attendeerde mij op Script+ en daarmee ging het rollen, ik ging steeds meer schrijven en werd gewezen op grote namen als Carver, Hemingway, Munro, Nabokov, Purdy en Wolff. Lezen deed ik al langer, maar nu kies ik beter, en om andere redenen. Er gaan maar weinig dagen voorbij dat ik niet lees, ook al gaat het soms maar om een paar al overbekende alinea’s. Er zijn heel veel schrijvers die ik bewonder. Bernlef (om zijn rust), Campert (om zijn humor), Annie Proulx (om haar beelden). Maar het lezen vertaalt zich niet direct in het schrijven: misschien adem ik van al die schrijvers iets in, maar niet zichtbaar uit. De neerslag moet wel van mezelf zijn.

Lezen is voor mij leren. Wat trekt mij zo direct in dit verhaal? Waarom wekt dit emotie op? Waarom blijft deze scene zo op mijn netvlies gloeien? Hoe doen ze het? Hoe houden schrijvers de aandacht van de lezer vast? Hoe blijf je in de wereld die ze oproepen geloven?

Want bij een goed kort verhaal leeft de lezer langer mee met de personages dan het verhaal duurt. Ik vind het knap als een schrijver niets achterhoudt en me dan toch weet te verrassen. Je hebt onderweg alle borden gelezen maar pas aan het eind van het verhaal weet je waar de reis je heeft gebracht.

Ik zie lezen als stemvork, om mijn eigen toon steeds zuiverder af te stemmen op wat ik goed vind, op wat mijn standaard zou moeten zijn. Sommige boeken pak ik steeds weer op in een voortgaand gesprek met de schrijver. Het is een gesprek als met een goede vriend waarin je praat over het schrijven.'

Een zinnetje of een idee

'Ik geniet heel erg van het schrijven, het in afzondering uitbouwen van een idee dat eerst alleen in mijn hoofd zit. Een zelf opgeworpen probleem tot een goed einde brengen. Het luisteren naar een innerlijke stem, het oppikken van een ritme. Maar het is niet gemakkelijk die afzondering te veroveren met een gezin, diverse verplichtingen en mijn gezondheid. Gelukkig heb ik een schrijfkamertje, al heb ik de engel in huis nog niet gedood, zoals Virginia Woolf adviseert in A Room of One´s Own. Mijn zoon wordt wel steeds groter en zelfstandiger en er komt meer tijd voor mijn schrijven, het wordt steeds professioneler.

Ik heb een zinnetje of een idee. Ik maak aantekeningen en doe de was. Ik stel uit. Maar de eerste ruwe versie kan in een vlaag van één intense week op papier staan, en aan het herschrijven, schrappen, wegleggen en polijsten kan ik dan eindeloos veel tijd besteden. In dat proces hoop ik hem of haar te doorgronden en tot een goed verhaal te komen. Vaak is het een worsteling tussen het personage en mijn ontvankelijkheid om hem of haar te begrijpen. Zo dringt zich momenteel een personage op dat een groter verhaal kan worden, en zijn zus eist een steeds grotere plaats in dat verhaal op. Het zit al heel lang in mijn hoofd en ik ben nu aan het kijken of het me lukt om het op papier te krijgen.

Maar korte verhalen schrijven is mijn grote liefde. Dat heeft met dichtheid te maken, met compressie, met gesloten deuren, met de details en de werelden erachter.'

Een koortsachtige passie voor lezen

'Ton Rozeman vroeg mij om redacteur te worden voor zijn site shortstory.nu. Dat heb ik een tijd gedaan. Ik heb er ontzettend veel van geleerd en had er nog jaren mee door willen gaan. Lezen en onderscheiden wat je raakt, wat je ´goed´ of ´minder boeiend´ vindt is één ding, maar ook onder woorden brengen waarom je iets goed vindt. Ontdekken en uitpluizen hoe een schrijver techniek gebruikt en eventueel kijken of je dat zelf ook kunt gebruiken. Het formuleren zet je aan tot denken over schrijven. Ook door het brainstormen met de andere redacteuren ga je lezen en schrijven!

Helaas gaat er veel tijd in zo´n site zitten en vond Ton het toch beter om door te gaan met schrijven over schrijven en niet over lezen en wordt de site nu niet meer onderhouden. Maar het was een fantastische tijd, ik kreeg zelfs de mogelijkheid om Charles D’Ambrosio te interviewen. Hij gaf mee als tip voor schrijvers: “Schrijf en lees veel, dat zijn aan elkaar gerelateerde activiteiten en schrijven is waarschijnlijk niets meer dan een koortsachtige passie voor lezen.”'

Geen reacties

We willen u nog veel meer vragen, maar er in ieder geval zeker van zijn dat u een mens bent, een lezer, een schrijver, maar in ieder geval geen robot.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.
Omhoog