ik houdwel van je

Een jaar zonder roman

Niet aan een roman werken betekent: tijd hebben om te lezen. Mijn vriendin heeft een bijzondere verzameling non-fictie boeken. Ze heeft biografieën van Nazi-kopstukken, countrymuzikanten, psychologen, toneelschrijvers, acteurs, politici. Ze heeft boeken over schrijven, architectuur, geestesziekten. Een boekenkast vol. Laatst haalde ik een klein boekje uit die kast omdat de titel me intrigeerde: Ik wil geen inmij meer zijn. Een titel geschreven zonder hoofdletter, en het ‘inmij’ leek een fout. Dat was het natuurlijk niet.

Het betrof een boek met de geschriften van Birger Sellin, een autistische Duitse jongen die volledig opgesloten zit in zijn lichaam en die op zijn zeventiende leert schrijven. Eerder schreef ik hier over jonge vertellers en in mijn artikel over boerenafkomst en gekte in nummer 4 van De Revisor (die binnenkort verschijnt) over stemmen in de literatuur die goed passen bij de karakters, zoals Faulkner doet in The Sound and the Fury: een ingewikkelde en waanzinnige monoloog leestekens, en toch goed te volgen. Sellins geschriften doen daaraan denken, en gaan een stap verder, omdat ze letterlijk van binnenuit komen. Een jongen die ruim vijftien jaar geen contact maken kon gaf zichzelf een stem.

Birger Sellin wordt in februari 1973 geboren. Vanaf zijn tweede jaar ontwikkelt hij zich anders dan andere jongens. Hij is angstig, trekt zich terug in zichzelf, schreeuwt en brult. Na een tijdje praat hij niet meer. Op zijn zeventiende, in augustus 1990, leert hij met behulp van zijn moeder schrijven. Ik zal gewoon weergeven wat hij de eerste dagen schreef, de datum (jaar: 1990) staat er in het boek steeds onder geschreven:

27 augustus
abcdefghijklmnopqrstuvwxyz
birger papa jonasmama

28 augustus
ahietypahwbb
oma opa ffaammilie
jonas paapa birger mama jabml

29 augustus
vvolkkhard
boom klimmen ja

30 augustus
autto opa en oma jonas takkje pakje
zakje wettblgghnuköä
vader moeder broerr kknikrs
menjij
ophoudenuilenspieggel

31 augustus
kg ja
hhja
ppapa
biberr
ererrrruh eb bedkkk
nee

2 september
ja
ghonsds
hond
wollllf
flamigo
koe
wisentt
ggier
mmama
jonas
birger
waatter zee
strand
ppapa
ffotoapparaat
hand vasthoudenn
uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu
niet meer
slapen gaan

4 september
biirger jonas ugzret zwaard stoot
annngst ooglapp hziuzfz piraat
jonas franzmax mama bank zitten wiij
ooievaar wisent wolf ophhuoden ophouden

5 september
xenia bernd birger
drinkt sap
wolfgang praten
fietsen ik houd van fietsen
ja ik wil ophouden

6 september
baddkamer in bad jonas birger david
aap baaby hol hond kangeroe baby
olifant klimmen wolff bbeer
ik wil ophouden

7 september
eeend eend
pakje nest eieren
masker korf kaameel kameel
egel komkommer gras
ik zou willen ophuodden ophhouden

8 september
pakje telefoon lamp arm pen
auto bal appel koe voet bed stoplicht
schaar locomotief ladder leppel
ik niet ik wil mophouden
ik houdwel van je

Dat laatste zinnetje. Zijn moeder moet het gelezen hebben en in haar hart moet ze tegelijk de liefde en pijn gevoeld hebben die de jongen overbrengt.

Deze eerste stukken lijken van een jongen te komen die gestoord is, maar dat is niet zo. Birger Sellin moet leren zich uit te drukken, en hij leert snel. De onwennigheid is er snel vanaf en naar mate het schrijven vordert levert hij prachtige teksten af, steeds zonder interpunctie en hoofdletters. Heel poëtisch, direct en emotioneel.

Ik wil geen inmij meer zijn is een geweldig boek. Een aandoenlijke jongen die opgesloten zit in zichzelf, weet dat hij daar niet uit zal komen, maar met behulp van een PC en een toetsenbord toch kan spreken. Het mooiste zijn de passages waarin Birger vertelt over zijn periode voor het schrijven. Hij is niet gek. Hij hoort en ziet alles, hij kan alleen niet communiceren. Ga er maar aanstaan:

ik ben vaak aan het schrikken gebracht want de mensen hebben niet geweten dat ik alles versta dus hebben ze gewoon alles gezegd wat ik niet mocht horen […] een overgevoeligheid is er gewoon op alle gebieden ik ken een beetje te veel horen en te veel zien maar de zintuigen zijn oké gewoon van binnen barst helaas een warboel los woorden zinnen ideeën worden uit de samenhang van de belangrijke werkelijke enige andere buitenwereld getrokken een gedachte is zo zwaar als een echte binnenwereldkast.

 *

In oktober 2011 verscheen Mersbergens Naar de overkant van de nacht. De schrijver nam zich voor in 2012 niet aan een roman te werken. Voor De Revisor houdt hij een dagboek bij hoe hem dat af gaat, niet schrijven. Of beter gezegd: niet aan een roman schrijven, want hij heeft opdrachten en lezingen genoeg, maar de ideeën zijn niet tegen te houden…

twee reacties

imsook Yoo

Dit is een heel zielig verhaal… het ergste van dit alles is dat die jong zelf niet eens in de gaten dat ie er zo uitziet..het blijft een hopeloos geval.

imsook Yoo, - 06-06-’12 15:25
lisa

Lieve birger,ik weet niet of je dit leest,ik hou van jou,je bent zo puur,xlisa

lisa, - 20-12-’12 01:06
We willen u nog veel meer vragen, maar er in ieder geval zeker van zijn dat u een mens bent, een lezer, een schrijver, maar in ieder geval geen robot.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.
Omhoog