, 27 Januari 2017

Deze week gelezen (4): Berger, Claus

twee reacties

Lukas De Coster

Beste Jan, beste Revisor,

Heerlijk om bevestigd te zien dat Claus nog steeds gelezen en herlezen wordt. Zelf beschouw ik hem als het hoogtepunt van het Vlaamse proza.

Het is een Nederlands fenomeen Claus te prijzen voor zijn ‘Vlaamse taal’. In Vlaamse opstelletjes zou je dat minder snel lezen, omdat het ons enigszins natuurlijk overkomt. Maar omdat er in Vlaanderen (alsook in Nederland) dezelfde traditie is van het prijzen van de spreektalige Multatuli, kan en wil ik het niemand kwalijk nemen. Het is nu eenmaal zo, dat deze fenomenen grootse zaken voor onze vaderlandse Literaturen hebben gerealiseerd, niet enkel op vlak van stijl.

Waar ik het moeilijker mee heb is de vereniging van ‘het platteland en het exotische’, waarover u het hebt. Als De Geruchten één zaak niet realiseert, is het een vereniging van het platteland en het exotische. Au contraire, zou ik zeggen: De Geruchten bekritiseert des Belges folle et lourde voor hun onwetendheid en naïeve passiviteit ten aanzien van de koloniale problematiek. Alle dorpelingen zijn onwetend als het aankomt op Afrika: “Vertel me eens. Kunnen negers eigenlijk goed met geld omgaan?”.

België was laat in het erkennen van zijn koloniale wandaden, zeker als we vergelijken met Nederland. Claus in Schrijven of Schieten (Auwera, 1969): ‘De Vlaming wordt gehandicapt door zijn zelfgenoegzaamheid. Hij denkt nog altijd dat hij ver komt door gewoon te vertellen wat er in zijn parochie gebeurt. […] Als het politieke zaken betreft wordt er slechts een mindere graad van intelligentie in het werk gesteld. Ook bij politici trouwens.”. Dat zijn precies de Vlamingen die in de Doofpot vertoeven. Het zijn mensen die niet verder kijken dan hun neus lang is, laat staan dat ze in staat zijn om te ‘verenigen’ met het exotische.

Het exotische is het andere en brengt dan ook alleen problemen voor de Vlaming in De Geruchten. Om diezelfde reden verdenken ‘Wij’ René Catrijsse ervan een ziekte te hebben opgelopen en het dorp besmet te hebben – een stelling die door de lezer niet bevestigd, noch ontkend kan worden.
Wat vast staat, is dit: René Catrijsse is een antichrist, die verderf brengt in Alegem , de zoon van duivelin Alma Moens en God, Hij die op Untermenschen jaagde. Misschien is het een straf voor Alegem van Claus; een straf voor onze onwetende zelfgenoegzaamheid, een straf voor het weigeren van een vereniging tussen het volske en het exotische?

Mijn korte reactie, die zo veel onbelicht laat, ligt niet in lijn met de grootsheid van De Geruchten, maar ik weet zeker dat me dat vergeven zal worden. Verder wil ik u nog veel succes wensen met uw roman en de thematiek die u voor ogen hebt!

Lukas De Coster, - 27-01-’17 16:50
Jan

Dank voor je reactie Lukas, ik zie die pas heel laat, excuses daarvoor. Ik ben blij met het Vlaams van Claus dat zo erg lijkt op de taal van mijn familie, geenszins het Vlaams dus waar de Nederlandse letteren en lezers mee weglopen. En onder het ‘verenigen’ bedoel ik niet het samenbrengen of erkennen van problemen, maar het samenbrengen van die twee in één roman. Dat doet Claus zeker. groet! Jan

Jan, - 08-03-’17 16:03
Error opening file

The file /home/revisor/domains/revisor.nl/public_html/pivotx/db/ser_spamkiller.php could not be written!

Try logging in with your ftp-client and check to see if it is chmodded to be readable by the webuser (ie: 777 or 766, depending on the setup of your server).

Current path: /home/revisor/domains/revisor.nl/public_html/pivotx.