, 24 November 2017

Vertel ons de waarheid (je mag liegen) - inleiding

Op dit moment vindt in Perdu de avond 'Vertel ons de waarheid (je mag liegen)' plaats, naar aanleiding van het verschijnen van Revisor 17: 10 leugenaars. Daan Stoffelsen leidde de avond in.

*

'Liegen is werkelijk een ellendige ondeugd. Alleen krachtens het woord zijn wij mens en staan met elkaar in contact. Als wij beseften hoe afschuwelijk de leugen is en wat wij ermee aanrichten, zouden wij die overtreding te vuur en te zwaard bestrijden, en met meer reden dan andere misdaden.'

Dat schreef Montaigne. Aan het einde van deze avond zullen we geen brandstapel oprichten. Dat mag niet van de brandweer. Wel krijgt iedereen een steen om de aanwezige auteurs eens goed te raken. Goed liegen moet pijn doen, nou, ze zullen het voelen. Kom, we gooien de straat steen voor steen de literatuur in.

Ik ben een van die auteurs, ik ben een van de redacteurs, ik ben Daan Stoffelsen, en samen met Thomas Heerma van Voss, Bernke Klein Zandvoort en Jan van Mersbergen maak ik Revisor. Ik wil u kort de aanloop naar en het vervolg van deze avond schetsen. Vertel me de waarheid (je mag liegen) komt voort uit het zeventiende nummer van Revisor onder nieuwe redactie, in de 44ste jaargang van het tijdschrift.

Dat nummer komt weer voort uit een plan om de beste essayisten van Nederland in een boek te bundelen. Het was 2015. Ik wist een subsidiepotje. De uitgeverij was lyrisch, had in de loop van het gesprek het boek al tot epische omvang opgedikt, en toen zei onze redacteur: moet het geen thema hebben? Een haakje? Zo verkoop je het beter aan de boekhandel, en misschien wil Perdu er dan een avond aan wijden. Nee, dat lieg ik, ze zei: misschien kun je er dan de Stadsschouwburg mee vullen. Dat lieg ik ook, maar het is dicht bij de waarheid, die immers meestal komisch is. Dus ik kwam voor een thema bij Montaigne, die zelf zegt niet te kunnen liegen omdat hij een tragisch slecht geheugen heeft, maar hij kan wel flink overdrijven.

Dit jaar heb ik de uitgeverij op hun nummer gezet door een leugen af te laten drukken in hun folder en op het nummer. Het zijn er geen tien. We vroegen elf schrijvers om een leugen te bekennen, erover te twijfelen en nieuwe leugens te verzinnen - te kijken wat de leugen in het eerlijkste genre moet. Drie kwamen via de oproep van De Nieuwe Garde in het nummer. Dus die tien zijn er veertien. Het zijn wel dertien essays en één gedicht, en ze zoeken de waarheid over de leugen. Dit zijn onze Tien leugenaars: K. Michel, Marja Pruis, Jesse Havinga, Nicolaas Matsier, Merel Bem, Pieter Hoexum, Mischa Andriessen, Miriam Rasch, Harm Hendrik ten Napel, Daan Stoffelsen, Nicole Montagne, Bernke Klein Zandvoort, K. Schippers en Laura Broekhuysen.

Ze schrijven weinig over de evidente leugenaars, de stenigwaardigen, de presidenten en de misdadigers. Ze gaan amper in op fake news. Ze schrijven over het schemergebied, dichtbij, pijnlijk dichtbij. Tien leugenaars is een geweldig nummer, het beste nummer, beter dan dit bestaat niet, met een omslag van Eline Kentie en veel liefde van De Bezige Bij, u kunt het vandaag in de winkel van Perdu kopen voor uzelf, uw ouders, uw buren en uw collega's. Het is een ideaal kerstcadeau en de auteurs signeren.

Dat is de aanloop, het tijdschrift. Deze avond, Vertel ons de waarheid (je mag liegen), is een volgende stap. Perdu en Revisor proberen de gaten te vullen, naïef en onverzettelijk iets waars te vinden, iets te bekennen, en daar vroegen we ook andere dan de Revisor-auteurs bij, omdat het thema groter is dan een tijdschriftnummer, omdat je er vanuit verschillende perspectieven naar kijken kan, omdat we wilden zien wat er zou gebeuren als we ons thema, onze woorden bij anderen in de mond legden. Achtereenvolgens spreken Laura Broekhuysen, Arjen Mulder, Martin Rombouts, pauze, Bernke Klein Zandvoort, Bo Tarenskeen en Merel Bem, einde. We vroegen: vertel de waarheid, lieg desnoods. Maak literatuur, benader de werkelijkheid. En wie weet gooien we straks rozen, geen stenen.

Geen reacties

We willen u nog veel meer vragen, maar er in ieder geval zeker van zijn dat u een mens bent, een lezer, een schrijver, maar in ieder geval geen robot.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.
Omhoog